Besserwisser.is

heimasíða Péturs Óskarssonar

March 30th, 2008

Já Þetta verða 100.465.019.826.099,- kr. takk.

Ég hef nú minnst á það áður að nú er í uppsiglingu mikil gósentíð hjá okkur sem lifum á útflutningi á vörum og þjónustu frá Íslandi. Við fáum í dag 50% fleiri krónur fyrir vörurnar okkar en við fengum t.d. fyrir fimm mánuðum síðan. En á móti koma auðvitað innlendar kostnaðarhækkanir og sú staðreynd að margir ferðaþjónustuaðilar hafa fyrir löngu skipt um gjaldmiðil og gera bæði verðsamninga í Evrum og fjármagna sig með lánum í Evrum.

Síðustu ár hafa einkennst af miklum uppgangi, útrás íslenskra fyrirtækja á erlenda markaði, ört hækkandi verði hlutabréfa, fasteignaverðshækkunum og uppgangstímum í byggingaiðnaði. Þetta hefur verið gósentíð banka og fjárfestingarfyrirtækja sem hafa makað krókin svo um munar. Kaupmáttur launa hefur aldrei vaxið jafn mikið yfir jafn langt tímabil í íslandssögunni og atvinnuleysi hefur verið nær ekkert.

Kaupmáttaraukningin byggði í grunnin á þeirri einföldu staðreynd að launahækkanir voru meiri en sem nam verðbólgunni og af hverju? Jú vegna þess að hátt gengi krónunnar sem byggðist á ofurháu vaxtastigi tryggði okkur mjög ódýrar innfluttar vörur og með hærri vöxtum hækkaði krónan og innflutar vörur lækkuðu eða stóðu í stað og drógu þannig úr verðbólgu. Allir græddu nema útflytjendur sem fengu færri og færri íslenskar krónur fyrir útflutningsvörur sínar. Á móti því tapi kom auðvita hækkandi verð fyrir fiskafurðir á erlendum mörkuðum og vaxandi eftirspurn sem þoldi einhverjar verðhækkanir í ferðaþjónustunni. Til viðbótar þessu ástandi kom gríðarleg eftirspurn eftir vinnuafli sem þýddi launaskrið og þar með hækkun innlends kostnaðar fyrir útflutningsfyrirtækin sem og önnur
Þessi mikla veisla fjármálastofnanna og almennings gekk mjög vel á meðan erlendir fjárfestar höfðu áhuga á að ávaxta sitt fé hér á Íslandi. Sú stemming hefur núna breyst og við stöndum frammi fyrir því að partíið sé búið. Það sem verra er, þjónninn er kominn með reikninginn og vill fá borgað og hann tekur ekki kort og hann tekur heldur ekki íslenskar krónur nema þá með helmings afföllum :-(

Hvað gerum við nú? Múskíkin er þögnuð, þjónninn horfir ógnandi í augun á okkur og einu álvöru peningarnir sem við eigum eru skuldir í erlendri mynt.

Í öllum erfiðleikum felast tækifæri og stundum eru þeir nauðsynlegir til þess að við tökum framförum. Ég hlakka til að fylgjast með íslensku þjóðarskútunni þegar hún siglir upp úr þessum táradal. Það er ekki ólíklegt að við verðum þá á leið inní Evrópusambandið.
Góðar stundir

March 27th, 2008